Od palenia z fajki do e-palenia. Historia nikotyny w skrócie.

Żeby zrozumieć w jakim momencie rozwoju rynku znajdujemy się, warto nieco przybliżyć historię. Tytoń był już hodowany 1400 lat p.n.e. w Ameryce Północnej [1]. W Europie pojawił się wraz z powrotem Krzysztofa Kolumba z nowo odkrytej Ameryki. Pierwotnie na starym lądzie był stosowany jako roślina lecznicza. W XVI wieku n.e. John Hawkins i Francis Drake rozpowszechnili w Europie wiedzę, że „pijąc dym” (tak pierwotnie określano palenie z fajki) można bez jedzenia przejść wiele mil. Zainteresowanie tytoniem rosło i w XVII wieku n.e. stał się jedną z najpopularniejszych używek [2].

Początkowo w Europie głównym sposobem konsumpcji tytoniu było palenie z fajki. W XVIII wieku dużą popularnością w Europie zaczęły cieszyć się cygara. Papierosy zaczęły się rozpowszechniać dopiero w XIX wieku [1]. Z czasem papierosy stały się najpopularniejszą formą dystrybucji tytoniu. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że do tytoniu użytego w produkcji papierosów dodaje się substancje, które poprawiają wchłanianie nikotyny, zwiększając tym samym moc z jaką uzależnia papieros [3]. Dzięki temu posunięciu paląc „małego papieroska” do krwioobiegu w znacznie krótszym czasie dostaje się tyle samo nikotyny, co po wypaleniu całego cygara. Koncerny produkujące papierosy dzięki chemicznym dodatkom osiągnęły przewagę na rynku, aż do początków XXI wieku.

Na początku XXI wieku pojawiły się e-papierosy [4]. Ogólna zasada ich działania polega na przekształceniu roztworu nikotyny w rozpuszczalniku organicznym w stan chmurki/mgiełki/aerozolu (spotykane są różne określenia), czyli tzw. „vaporyzacja”. Powstała mieszanina jest następnie wciągana do płuc, gdzie dochodzi do wchłaniania narkotyku. E-papierosy i zjawisko e-palenia charakteryzuje kilka następujących rzeczy:

– Są to produkty przeznaczone do konsumpcji zawierające w sobie nikotynę, jedną z najsilniejszych trucizn znanych człowiekowi. Dawkę śmiertelną nikotyny stanowi 30-60 mg [5]. Dla porównania cyjanek potasu (uważany za jedną z najgorszych trucizn; cyjanki były składnikiem cyklonu B) zabija po przyjęciu 200-300 mg [7], amfetaminy trzeba przyjąć aż 2 g [8]. W kupnym e-liquid o pojemności 50 ml znajduje się 1200 mg nikotyny co po wypiciu jest dawką śmiertelną dla 20 dorosłych ludzi [6].

– E-palenie jest zwolnione z podatku akcyzowego, przez co skarb państwa traci miliony.

– Handlu e-papierosem nie regulują żadne ustawy, a w szczególności ustawa o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych, przez co e-palenie jest dostępne dla każdego bez względu na wiek i nie ma żadnej kontroli jakości produktów.

– W składzie e-liquid oprócz rozpuszczalnika i nikotyny może znaleźć się wiele innych substancji chemicznych. Obecnie w sprzedaży znajdują się płyny wypełnione syntetycznymi kanabinoidami [9]. Podobnie tak jak to miało kiedyś miejsce z „dopalaczami”, sprzedaż głównie odbywa się w internecie, ale wg doniesień polskich mediów pojawiły się już sklepy stacjonarne z takimi liquidami. Jeśli odniosą sukces ekonomiczny, to w krótkim czasie można spodziewać się dużego wysypu sklepów z e-marihuaną, e-psychodelic drugs, e-crack itp. podobnie jak to miało kiedyś miejsce w przypadku sklepów z artykułami kolekcjonerskimi. Niewątpliwą zachętą dla sprzedawców jest brak jakichkolwiek regulacji i kontroli na rynku e-palenia.

Obecnie toczy się wojna pomiędzy koncernami tytoniowymi handlującymi papierosami, a koncernami handlującymi e-papierosami i e-liqiud o to, by uzależnione osoby kupowały ich produkty. Stawką są miliardy złotych czystego dochodu. Przewidywania specjalistów wskazują na to, że w 2022 roku rynek e-palenia będzie tak duży jak papierosowy [10]. W wojnie o tak duże zyski istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że zostaną wykorzystane (albo już są wykorzystywane) najnowsze zdobycze nauki odnośnie mechanizmu uzależnień i oprócz substancji chemicznych wzmagających uzależnienie, które dodawane są obecnie, pojawią się nowe, jeszcze mocniej potęgujące uzależniające działanie nikotyny. Istnieje wiele prac naukowych podpowiadających jak tego dokonać [11,12,13,14,15,16,17,18,19]. W katalogach firm sprzedających wzorce analityczne można znaleźć substancje „nowej generacji” wzmacniające narkotyczne właściwości nikotyny [20].

Efektem ubocznym istnienia dobrze rozwiniętego rynku e-liquid jest bardzo łatwa dostępność taniej nikotyny. Jest to bardzo silna trucizna, z czego wynika wiele zagrożeń. Możliwa także staje się produkcja papierosów, które w swym składzie nie mają tytoniu i zwolnione są z podatku akcyzowego. Nikotynę rozpuszczoną w lotnym rozpuszczalniku organicznym można nanieść na wysuszony podkład roślinny przypominający tytoń, ale nie będący nim. Po wysuszeniu otrzymuje się susz („syntetyczny tytoń”) charakteryzujący się wszystkimi parametrami tytoniu, ale nie będący tytoniem i w ten sposób nie podlegający pod ustawy o tytoniu i wyrobach tytoniowych.

[1] Jordan Goodman: Tobacco in History. Routledge, 1994.

[2] Sander L. Gilman, Xun Zhou: Smoke: A Global History of Smoking. Reaktion Books, 2004

[3] Wiedza i Życie: http://archiwum.wiz.pl/1998/98012500.asp

[4] Ruyan Asserts Patent Rights in China Court Ruling

[5] Mayer B (October 2013). „How much nicotine kills a human? Tracing back the generally accepted lethal dose to dubious self-experiments in the nineteenth century”. Arch. Toxicol. 88 (1): 5–7.

[6] Dane o stężeniu ze sklepów handlujących e-liquid

[7] John Harris Trestrail III. Criminal Poisoning – Investigational Guide for Law Enforcement, Toxicologists, Forensic Scientists, and Attorneys (2nd edition). pg 119

[8] Merck Index

[9] Sklepy internetowe wyświetlone w google po wpisaniu fraz: e-marihuana; e-join; THC liquid itp.

[10] „Bloomberg Businessweek” nr 14/14

[11] Dickson, Suzanne L.; Egecioglu, Emil; Landgren, Sara; Skibicka, Karolina P.; Engel, Jörgen A.; Jerlhag, Elisabet (2011). „The role of the central ghrelin system in reward from food and chemical drugs”. Molecular and Cellular Endocrinology 340 (1): 80–7

[12] Katzung, Bertram G. (2006). Basic and Clinical Pharmacology. New York: McGraw-Hill Medical. pp. 99–105.

[13] Xiu X, Puskar NL, Shanata JA, Lester HA, Dougherty DA (March 2009). „Nicotine binding to brain receptors requires a strong cation-pi interaction”. Nature 458 (7237): 534–7

[14] Herraiz T, Chaparro C (2005). „Human monoamine oxidase is inhibited by tobacco smoke: beta-carboline alkaloids act as potent and reversible inhibitors”. Biochem. Biophys. Res. Commun. 326 (2): 378–86.

[15] Fowler JS, Volkow ND, Wang GJ, et al. (1998). „Neuropharmacological actions of cigarette smoke: brain monoamine oxidase B (MAO B) inhibition”. J Addict Dis 17 (1): 23–34.

[16] Villégier AS, Blanc G, Glowinski J, Tassin JP (September 2003). „Transient behavioral sensitization to nicotine becomes long-lasting with monoamine oxidases inhibitors”. Pharmacol. Biochem. Behav. 76 (2): 267–74.

[17] Villégier AS, Salomon L, Granon S, Changeux JP, Belluzzi JD, Leslie FM, Tassin JP (August 2006). „Monoamine oxidase inhibitors allow locomotor and rewarding responses to nicotine”. Neuropsychopharmacology 31 (8): 1704–13

[18] Wüllner U, Gündisch D, Herzog H, Minnerop M, Joe A, Warnecke M, Jessen F, Schütz C, Reinhardt M, Eschner W, Klockgether T, Schmaljohann J (January 2008). „Smoking upregulates alpha4beta2* nicotinic acetylcholine receptors in the human brain”. Neurosci. Lett. 430 (1): 34–7

[19] Walsh H, Govind AP, Mastro R, et al. (2008). „Up-regulation of nicotinic receptors by nicotine varies with receptor subtype”. J. Biol. Chem. 283 (10): 6022–32

[20] Oferta handlowa „Cayman Chemical

Fragment z książki „Substytucja chemiczna”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *